Najważniejsze francuskie powieści XX wieku według “Le Monde”

KSIĄŻKA – ten niezwykły obiekt, który możemy znaleźć na bibliotecznej półce albo w swojej torebce, z pomarszczonym grzbietem i poplamionymi kartkami (książkę, nie torebkę). Możemy zostawić krótki komentarz na jednej ze stron lub podkreślić kilka ważnych zdań tekstu. Albo położyć ją na nocnym stoliku i zapomnieć o niej przez następnych kilka miesięcy. Możemy ją czytać po kilkanaście razy, dzielić się nią lub dać komuś w prezencie.

KSIĄŻKA – ten najwyższy luksus, mydlana bańka marzeń, fantazji i wyimaginowanych podróży; chwile pełne łez, znaków zapytania, emocji, nauki i odkryć.

 

44 najważniejsze francuskie powieści XX wieku według krytyków dziennika “Le Monde” – od roku 1944 do 2018

Najważniejsze francuskie książki XX wieku

Tekst z wyłączeniem not wydawców w opisach poszczególnych książek: Lena Bloor (na podstawie dodatku do Le Monde)

LATA 40

1944

  • Louis Aragon, Aurélien (Aurelian, wydanie polskie 1964, przekład Krystyna Dolatowska, Państwowy Instytut Wydawniczy)

Czwarta część cyklu Świata rzeczywistego jest portretem „straconego pokolenia”. Tytułowy Aurelian to człowiek naznaczony doświadczeniami I wojny światowej. Pomimo dużych pieniędzy, towarzystwa pięknych kobiet i znakomitych przyjaciół nie może odnaleźć się w otaczającym go świecie. Jest pogrążony w beznadziei, przekonany o bezcelowości życia i obojętny na otaczającą go rzeczywistość, dopóki na jego drodze nie pojawia się Berenika. Kobieta odmienia całe jego dotychczasowe życie i dzięki niej pierwszy raz poczuje, czym jest miłość. To uczucie staje się czynnikiem decydującym o postępowaniu głównych bohaterów. Pytanie tylko, czy podejmą odpowiednie kroki, aby odnaleźć szczęście…

  • Philippe Hériat, Famille Boussardel (Rodzina Boussardelów, wydanie polskie 1960, przekład Jadwiga Dmochowska, Czytelnik)

LATA 50

1951

  • Julien Gracq, Les rivages des Syrtes (Brzegi Syrtów, wydanie polskie 2008, przekład Adam Wodnicki, Austeria) – Nagroda Goncourtów (1951)

W co wierzyć – pyta autor – gdy człowiek stając twarzą w twarz z losem staje się mimowolnym narzędziem nieuchronnej zagłady tego, czym jest i co kocha? To podstawowy wątek wielkich mitów ludzkości, zbudowanych z nadziei, tęsknoty i trwogi spełnienia. Wpisują się w nie także Brzegi Syrtów – jedno z najważniejszych dzieł literackich XX wieku.

Brzegi Syrtów są powieścią o powtarzalności historycznych cykli: można w niej odczytać echa upadku Cesarstwa Rzymskiego, czy zmierzchu Republiki Weneckiej. Ale to także powieść o granicach możliwości człowieka w oddziaływaniu na bieg przeznaczeń.

  • François Mauriac, Le sagouin (Pokraka, wydanie polskie 1957, przekład Jadwiga Dmochowska, Czytelnik)

Pokraka jest społecznym i rodzinnym dramatem umiejscowionym we Francji po pierwszej wojnie światowej. Pokazuje osobiste aspiracje bohaterów, konflikty między przedstawicielami różnych klas społecznych oraz konsekwencje dorastania w takim środowisku.

  • Marguerite Yourcenar, Mémoires d’Adrien (Pamiętniki Hadriana, wydanie polskie 2008, przekład Krystyna Dolatowska i Hanna Szumańska-Grossowa, W.A.B.)

Najsłynniejsza powieść Marguerite Yourcenar ma formę pamiętników pisanych przez cesarza Hadriana na łożu śmierci, adresowanych do jego następcy, młodego Marka Aureliusza. Twórca słynnego muru, waleczny żołnierz, władca imperium rzymskiego u szczytu potęgi, filozof, mądry administrator w powieści Yourcenar staje się postacią z krwi i kości, bohaterem wiarygodnym, złożonym, inspirującym.

  • Paul Vialar, La haute mort

Najważniejsze francuskie książki XX wieku

1952

Na kanwie powieści Jean-Pierre Melville nakręcił w 1961 roku film o tym samym tytule z Jean-Paulem Belmondo i Emmanuelle Rivą w rolach głównych.

1954

  • Françoise Sagan, Bonjour tristesse (Witaj, smutku, wydanie polskie 2003, przekład Anna Gostyńska i Jadwiga Olędzka, Książnica)

Siedemnastoletnia Cecylia jest beztroską inteligentną nastolatką, kierującą się w życiu zasadą przyjemności. Lubi manipulować ludźmi i potrafi robić to tak, aby wszystko szło po jej myśli. Podczas wakacji, które spędza z ojcem i jego aktualną partnerką, z nudów i ciekawości knuje intrygę, posuwa się jednak za daleko i w pewnej chwili przestaje panować nad wydarzeniami… Książka zrobiła oszałamiającą karierę na całym świecie, a Françoise Sagan stała się najpopularniejszą autorką francuską drugiej połowy XX wieku.

1957

  • Michel Butor, La modification (Przemiana, wydanie polskie 1960, przekład Irena Wieczorkiewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy)

Napisana w całości w drugiej osobie liczby pojedynczej, powieść Michela Butora stanowi opis podróży pociągiem z Paryża do Rzymu, gdzie bohater ma zamiar spotkać się ze swoją kochanką. Czytelnik śledzi jego tok myśli, rozmaite rozterki i decyzje, które podejmuje. Powieść uchodzi za sztandarowy przykład nurtu nouveau roman, choć sam Butor sprzeciwiał się takiemu zaszufladkowaniu.

Najważniejsze francuskie książki XX wieku

  • Marcel Pagnol, La gloire de mon père (Mój dzielny tata, wydanie polskie 1978, przekład Maryna Ochab, Czytelnik)

Mój dzielny tata – pierwsza część cyklu wspomnień autora, to opowieść o szczęśliwym dzieciństwie spędzonym w słonecznej Prowansji.

1959

  • André Schwarz-Bart, Le dernier des justes (Ostatni sprawiedliwy, ang. The Last of the Just, 1960, przekład Stephen Becker, Harry N. Abrams)Nagroda Goncourtów 1959

LATA 60

1960

  • Romain Gary, La promesse de l’aube (Obietnica poranka, wydanie polskie 2018, przekład Jerzy Pański, Prószyński i S-ka)

Wielka, bezgraniczna miłość macierzyńska, która buduje wokół dziecka iluzje wspaniałego świata. Życie głównego bohatera jest zwariowane dzięki obecności w jego życiu niezwykłej, ale zarazem szalonej matki. Romain przeżywa niesamowite przygody i z dnia na dzień staje się jednym z najbardziej znanych pisarzy XX wieku. Wszechogarniająca macierzyńska miłość jest wspaniała, ale może być również ciężarem.

Porywająca autobiografia Romaina Gary’ego, wybitnego pisarza polskiego pochodzenia, który jako jedyny dwukrotnie zdobył prestiżową Nagrodę Goncourtów. Na podstawie książki powstał film, w którym główne role zagrali niezwykle popularny nad Sekwaną Pierre Niney oraz niezrównana Charlotte Gainsbourg.

1963

  • J.M.G. Le Clézio, Le procès-verbal (Protokół, wydanie polskie 2008, przekład Anna Tatarkiewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy)

Nagrodzony prestiżową Prix Renaudot błyskotliwy debiut noblisty J.M.G. Le Clézio.
„To historia człowieka, który nie wie, czy wyszedł z wojska, czy z zakładu dla obłąkanych”.
Adam Pollo zerwał związki ze światem, teraz pragnie za wszelką cenę ów świat odtworzyć. Z braku miłości wymyśla (?) Michéle, z barku namiętności utożsamia się z psem i odbywa pogoń za suką, z braku wroga mianuje nim białego szczura, i toczy morderczą walkę, kataloguje wszelkie przejawy życia. Adam Pollo to bohater romantyczny głęboko zanurzony w surrealizmie.
Dwudziestotrzyletni autor we wstępie do Protokołu wyznaje: „nie tracę nadziei, że uda mi się kiedyś napisać prawdziwą powieść”.

Najważniejsze francuskie książki XX wieku

1964

  • J.P. Sartre, Les mots (Słowa, wydanie polskie 1997, przekład Julian Rogoziński, Wiedza i życie)

Niekonwencjonalny pamiętnik opowiadający o wczesnych latach dzieciństwa. Sartre dość przekonująco analizuje kształtowanie swojej młodej osobowości, która rodziła się w dość niezwykłych warunkach. Bezlitośnie ukazuje fałsz i obłudę, którą dostrzega przez pryzmat własnych doświadczeń. Nie ogranicza się tylko do opisu kształtowania cech charakteru, lecz opisuje także swoje pierwsze próby literackie i zachwyty czytelnicze.

1968

  • Albert Cohen, Belle du Seigneur (Oblubienica Pana, wydanie polskie 2001, przekład Andrzej Socha, Wydawnictwo Krakowskie)

Oblubienica Pana (Belle du Seigneur), wielokrotnie na świecie wznawiana, tłumaczona na wiele języków, jest niezmiennie entuzjastycznie przyjmowana, wielbiona, na nowo odkrywana przez rzesze czytelników. Jest to książka o miłości. Książka o życiu. Książka o kobiecie i mężczyźnie zjednoczonych miłością. Książka o młodości, o radości i o pięknie. Książka o ludzkiej potędze kochania, oszalałej i triumfującej. Książka o najwznioślejszej radości życia i o najwznioślejszym cierpieniu umierania. Książka o potępionych z raju. Książka paroksyzmu, ironii i dowcipu. Są w niej strony najbardziej liryczne, najbardziej zmysłowe i najbardziej pikantne, jakie zostały napisane na temat kobiety i mężczyzny, którzy się kochają. Talent Alberta Cohena i jego geniusz wciąga nas w tę fascynującą książkę i do samego końca utrzymuje w napięciu. Otwórzcie ją, a stanie się Waszą potrzebą, już od niej nie odstąpicie. Sprawi, że będziecie się śmiać, płakać i kochać. O autorze Albert Cohen to pisarz w Polsce prawie nieznany. Tymczasem we Francji, i nie tylko tam, jest to nazwisko wielkie. Zadziwiająco zgodny głos krytyki obwołał go największym żydowskim pisarzem francuskiego obszaru językowego, a jego dzieło (zaledwie 7 książek) – arcydziełem. Dostąpił uczestnictwa w szeregu najznamienitszych Francuzów z Biblioteki Plejady, wizytówki Editions Gallimard (jednego z najbardziej prestiżowych i najlepiej znanych wydawnictw na świecie). Poświęcono mu dokumentację biograficzną i krytyczną, zeszyty literackie. Obok sagi o Solelu i Walecznych do najbardziej znanych publikacji Alberta Cohena należą Ezechiel (1929), Książka o mojej matce (1954) Do was wołam, bracia moi człowieczy (1972) oraz Zeszyty 1978.

1969

  • Henry de Montherlant, Les garçons (Chłopcy, wydanie polskie 1973, przekład Jacek Trznadel, Państwowy Instytut Wydawniczy)

Henry de Montherlant urodził się w roku 1896 w Paryżu. Bogata twórczość prozatorska i dramatyczna zapewniła mu miejsce w Akademii Francuskiej (1960). W ostatnich latach Montherlant tracił wzrok i groziła mu całkowita ślepota. 21 września 1972 roku pisarz odebrał sobie życie strzałem z rewolweru. 

Powieść Chłopcy ukazała się w roku 1969. Jest to zdaniem krytyki francuskiej najbardziej znacząca i dojrzała artystycznie powieść z całego dorobku prozatorskiego autora. Autor powraca w niej do tego świata, który już opisywał, do życia w społeczności szkolnej, przeciwstawionej więzom rodzinnym. Opisując na szeroko zakreślonym tle obyczajowym środowisko szkolne w katolickim liceum u progu I wojny światowej, kiedy zaczynają się załamywać rygory tradycyjnego wychowania, Montherlant przedstawił niezwykle sugestywnie odejście pewnej epoki i rysowanie się nowych problemów. 

Chłopcy mają swój odpowiednik dramatyczny w sztuce Montherlanta La ville dont le prince est un enfant


LATA 70

1978

  • Georges Perec, La vie mode d’emploi (Życie instrukcja obsługi, wydanie polskie 2009, przekład Wawrzyniec Brzozowski, Ha!art)

To opowieść o jednym dniu i zarazem całym stuleciu z życia paryskiej kamienicy, po której tajemniczych wnętrzach autor oprowadza czytelnika ruchem skoczka szachowego. Książka składa się z 99 precyzyjnie zaprojektowanych rozdziałów-pomieszczeń, powiązanych ze sobą na wzór układanki o niezwykle gęstej symbolice. Italo Calvino nazwał tę książkę “ostatnim prawdziwym wydarzeniem w historii powieści”, a dzięki przestrzennej kompozycji można ją uznać także za jeden z najbardziej spektakularnych przejawów literatury rozumianej jako architektura słowa.

Wyrafinowany język i nowatorska struktura znalazły odbicie w znakomitym przekładzie Wawrzyńca Brzozowskiego, po raz pierwszy opublikowanym w 2001 roku. W obecnej edycji, drukowanej jako tom 7 serii Liberatura, tłumacz naniósł poprawki i usunął błędy, które zakradły się do pierwszego wydania. Istotną nowością w porównaniu z wcześniejszym wydaniem jest odtworzenie oryginalnej (mierzonej w stronicach) długości rozdziałów, zgodnie ze sporządzoną przez samego autora listą przymusów formalnych, którymi posługiwał się w trakcie pisania powieści.

Najważniejsze francuskie książki XX wieku


LATA 80

1981

1983

1984

  • Marguerite Duras, L’amant (Kochanek, wydanie polskie 2007, przekład Loda Kałuska, Znak) – Nagroda Goncourtów 1984

Sajgon, lata trzydzieste. Pochodząca z ubogiej rodziny piętnastoletnia Francuzka nawiązuje perwersyjny romans z dużo starszym od siebie, bogatym Chińczykiem. Względy finansowe sprawiają, że wszystko odbywa się za cichym przyzwoleniem matki dziewczyny.
Oparta na wątkach autobiograficznych książka jest nie tylko studium ludzkiej namiętności, ale też bezlitosną wiwisekcją relacji panujących w rodzinie. Miłość i zatrata, rozkosz i pohańbienie, niewinność i perwersja splatają się tu w nierozerwalny węzeł.
Czysty, napięty jak cięciwa styl powieści pulsuje erotyzmem i dochodzi do granicy tego, co wypowiadalne.
Kochanek najsłynniejsza powieść Marguerite Duras, została wyróżniona Nagrodą Goncourtów. W 1992 roku książka została przeniesiona na ekran przez Jeana-Jacques’a Annauda.

  • Pierre Michon, Les vies minuscules (Żywoty maluczkich, wydanie polskie 2006, przekład Wojciech Gilewski, Czytelnik)

Jest to zbiór ośmiu opowiadań, powiązanych ze sobą tak blisko, jakby stanowiły powieść. Łączy je przede wszystkim osoba narratora. Te quasi-opowiadania, czy rozdziały powieści, to osiem żywotów osób znanych narratorowi (dziadkowie, szkolny kolega, ksiądz czy kochanka} – ludzi zwykłych, szarych, skromnych. Od czasu swej publikacji we Francji Żywoty maluczkich stały się książką kultową, której znaczenie z biegiem lat rosło. Jeden z krytyków określił ją jako zwyczajność dni powiększoną do rozmiarów legendy. Inny porównał Żywoty do płócien wielkiego formatu, ponieważ każdy drobiazg jest ważny. A jeszcze inny stwierdził, że te historie przekraczają anegdotę i nabierają wymiaru alegorycznego. Dają czytelnikowi materiał do refleksji i, kto wie, pozwalają mu rozpoznać siebie w jednym z żywotów maluczkich.

Najważniejsze francuskie książki XX wieku

1987

  • Éric Chevillard, Mourir m’enrhume (Od umierania dostaję kataru, ang. Dying Gives me a Cold)
  • Pierre Pachet, Autobiographie de mon père (Autobiografia mojego ojca)
  • Daniel Pennac, La Fée carabine (ang. The Fairy Gunmother, 1998, przekład Ian Monk, Penguin)

1989

  • Claude Simon, L’acacia (Akacja)


LATA 90

1990

  • Hervé Guibert, À l’ami qui ne m’a pas sauvé la vie (Przyjacielowi, który nie uratował mi życia, wydanie polskie 1993, przekład Sylwia Bartkowska, Reporter)

Przyjacielowi, który nie uratował mi życia miała być ostatnią książką Hervé Guiberta. Chory na AIDS, u kresu sił fizycznych i psychicznych, autor ogłosił, że przestaje pisać. Przekonany o bliskiej śmierci nie znajdował już tematu powieściowego, jakiego zawsze dostarczało mu życie. Szeroki oddźwięk, jaki wywołała ta książka – spontaniczna, gorąca i masowa reakcja czytelników nakłoniła go jednak do zmiany decyzji.

  • Jean Rouaud, Les champs d’honneur (Pola chwały. O sławnych mężach, wydanie polskie 1996, przekład Ewa Wende, Panstwowy Instytut Wydawniczy) – Nagroda Goncourtów 1990

Pola chwały (1990) to swoista, opowiedziana z humorem i nutą liryzmu kronika rodzinna pokolenia dziadków pisarza, które złożyło swoją daninę krwi w okopach I wojny światowej.
W powieści O sławnych mężach (1993) autor przedstawia portret ojca, który ocalał z kataklizmu II wojny światowej, a którego stracił jako jedenastoletni chłopiec. Dla historii był anonimowym bohaterem, choć brał udział w Ruchu Oporu, po wojnie podjął trud utrzymania rodziny, nie szczędząc wysiłków, by związać koniec z końcem. I o tych latach opowiada autor kreśląc portret swoich najbliższych.

1992

  • Patrick Chamoiseau, Texaco (Texaco, wydanie polskie 1999, przekład Adam Szymanowski) – Nagroda Goncourtów 1992

Kiedy do Texaco, dzielnicy na obrzeżach martynikańskiego miasta Fort-de-France, przybywa urbanista, jej los zdaje się być przesądzony. Bezładne chaty i szałasy stanowią zbyt oczywisty dysonans w krajobrazie współczesnej metropolii. Lecz to właśnie tam, wśród zamieszkujących dzielnicę potomków niewolników i robotników najemnych, zachowały się w zbiorowej pamięci historia, kultura i tożsamość wyspy. Powieść Patricka Chamoiseau to pełna pasji, ale i humoru mowa obronna Marii Zofii Laborieux, założycielki Texaco. Przywołując dziesiątki niecodziennych zdarzeń i postaci, rytuałów i wierzeń odtwarza ona złożone dzieje Martyniki i jej wielonarodowej społeczności, kreśli zmieniający się jak w kalejdoskopie świat, w którym rzeczywistość stale ociera się o magię.

1995

  • Jean Echenoz, Les grandes blondes (ang. Big Blondes, 1998, przekład Mark Polizzotti, The New Press)

1996

  • Marie Ndiaye, La sorcière (Czarownica)
  • Jean Rolin, L’organisation (Organizacja)

1997

  • Patrick Modiano, Dora Bruder (Dora Bruder, wydanie polskie 2019, przekład Bożena Sęk, Sonia Draga)

31 grudnia 1941 popołudniówka Paris-Soir opublikowała ogłoszenie o poszukiwaniach piętnastoletniej uciekinierki Dory Bruder. Po latach stare wydanie gazety wpada w ręce pewnego pisarza, który przed laty bywał w okolicy zamieszkanej przez rodziców dziewczynki. Między 25 lutego 1926, dniem narodzin Dory, a 13 sierpnia 1942, datą wywiezienia jej do obozu w Drancy, mężczyzna poszukuje okruchów życia, które pokonają zapomnienie, i emocjonalnie, acz precyzyjnie kolejno je przekazuje czytelnikowi, wprowadzając go w czasy okupacji Paryża i żółtej gwiazdy Dawida skazującej wielu na śmierć.

1998

  • Michel Houellebecq, Les particules élémentaires (Cząstki elementarne, wydanie polskie 2015, przekład Agnieszka Danilowicz-Grudzińska, W.A.B.)

Niepokojąca diagnoza współczesnych postaw ludzkich. 
Młody biolog, przesiadujący w nieskończoność nad swoją pracą, i jego przyrodni brat, pogrążający się w kryzysie psychicznym nałogowy konsument pornografii, uosabiają zdaniem autora dwa skrajne sposoby życia we współczesnej cywilizacji. Kiedy obsesje seksualne przywodzą jednego z braci na skraj obłędu, drugi pracuje nad genetycznym modelem nieśmiertelnej i bezpłciowej istoty ludzkiej. Książka łącząca elementy powieści obyczajowej, eseju i science fiction wywołała we Francji istną burzę, a nieprzyznanie jej autorowi nagrody Goncourtów porównywano z odrzuceniem przez jury Podróży do kresu nocy Céline’a.

1999

  • Christine Angot, L’inceste (Kazirodztwo, wydanie polskie 2005, przekład Ewa Wieleżynska, W.A.B.)

Temat Kazirodztwa Christine Angot jest potrójny, każda jego część łamie jakieś tabu: homoseksualizm, kazirodztwo i szaleństwo. Autorka, realizując postulat całkowitej szczerości, zachowuje w tekście rzeczywiste imiona swoich bliskich, przyjaciół i rodziny, dokonuje wiwisekcji własnego wnętrza, której intensywność nikogo nie może pozostawić obojętnym. Angot nie chce tworzyć żadnej literatury, odrzuca artystyczną formę. Jej tekst jest intymnym wyznaniem, pełnym goryczy i złości. Fabułę Kazirodztwa stanowią dwie pogmatwane historie namiętności połączonej z nienawiścią. Pierwsza to zapis homoseksualnej miłości pisarki do lekarki Marie-Christine, druga zaś to dotkliwe w swej drobiazgowości świadectwo kazirodczego związku z ojcem. Bezkompromisowość w ukazywaniu szczegółów erotycznych zbliżeń przyniosła Angot miano skandalistki, a gorączkowy, szalony rytm jej prozy uznanie wśród krytyków. Publikacja Kazirodztwa we Francji wzbudziła dyskusje, które uczyniły z autorki pierwszoplanową postać tamtejszej sceny literackiej.


LATA 2000

2000

  • Emmanuel Carrère, L’adversaire (Przeciwnik, wydanie polskie 2004, przeklad Grazyna Majcher, Muza)

Historia opowiedziana w tej książce jest prawdziwa. Jean-Claude Romand naprawdę przez siedemnaście lat udawał, że jest wybitnym naukowcem, podczas gdy w rzeczywistości był nikim. I wszyscy mu wierzyli. Gdy w końcu nadszedł moment, w którym dalsze utrzymywanie fikcji było niemożliwe, zabił żonę, dzieci, rodziców i ich psa.

Potem usiłował popełnić samobójstwo, jednak udało się go uratować. Przedziwną opowieść o życiu Jean-Claudea Romanda, spisaną przez Emmanuela Carrere’a a na podstawie korespondencji z bohaterem książki i obserwacji jego procesu, czyta się z zapartym tchem i dziesiątkami dziwnie niepokojących pytań kołaczącymi się po głowie. Jak to wszystko było możliwe? Jak to możliwe, że przez siedemnaście lat najbliżsi – kochająca żona, oddany przyjaciel – nikt nie przejrzał na oczy? Gdzie przebiega granica między zaufaniem i obojętnością? Czy Jean-Claude Romand jest potworem, czy tylko nieszczęśliwym człowiekiem, zagubionym w grze pozorów i społecznych iluzji, którą przecież wszyscy uprawiamy? Ale czy człowiek, który nie jest zdolny do bycia sobą, gdyż wie o sobie jedynie to, co myślą o nim inni, nadal jest człowiekiem czy już tylko kukłą? Czy taka osoba może mieć dostęp do Boga, który jest Prawdą? A może w tej właśnie niemożności uchwycenia własnej, wewnętrznej prawdy przejawia się obecność w świecie nowoczesnego szatana?

2003

  • Camille Laurens, L’amour, roman (Miłość. Powieść)

2005

  • Jean-Philippe Toussaint, Fuir (Uciekać)

2008

  • Annie Ernaux, Les années (Lata, ang. The Years, 2017, przekład Alison L. Strayer, Seven Stories Press)

LATA 2010

2012

  • Jérôme Ferrari, Le sermon sur la chute de Rome (Kazanie o upadku Rzymu, wydanie polskie 2013, przekład Catherine Walewicz-Bekka, Instytut Wydawniczy PAX) – Nagroda Goncourtów 2012

Dwaj młodzi przyjaciele z dzieciństwa, rozczarowani studiami filozoficznymi na Sorbonie i przekonani, że są w stanie sami zbudować najlepszy z możliwych światów w obrębie tej żałosnej ziemskiej egzystencji, porzucają życie akademickie w Paryżu i wracają do rodzinnego miasteczka na Korsyce, aby przejąć w dzierżawę mały podupadający bar. Początkowe sukcesy sprawiają, że to miejsce staje się dla nich nie tylko źródłem wspomnień, ale i nadziei na doskonalszy kształt ich przyszłości. A jednak gdy tylko zdobywają się na odwagę przypisać ich kruchemu i iluzorycznemu królestwu walor wieczności, mroczna i okrutna strona lokalnej rzeczywistości odziera ich z wszelkich marzeń i planów. Zupełnie jakby zapomnieli o przestrodze św. Augustyna, który w 410 roku w kazaniu do lamentujących nad upadkiem Rzymu wiernych powiedział: „człowiek buduje na piasku. Jeśli chcecie objąć to, co zbudował człowiek, schwytacie w ramiona jedynie wiatr. Wasze dłonie pozostaną puste, a serca smutne. I jeśli tak bardzo kochacie świat, zginiecie wraz z nim”.

2013

  • Yasmina Reza, Heureux les heureux (Szczęśliwi pozostaną szczęśliwi, wyd. pol. 2014, przekład Joanna Kluza, Sonia Draga)

Fantastyczny zbiór opowieści, pisanych w pierwszej osobie, które zaludnia plejada różnorodnych postaci. Spotkamy tu sekretarkę medyczną, brydżystę, onkologa, starą ciotkę, młodego mężczyznę, który wierzy, że jest Céline Dion, synów i ojców, żony i kochanki, kochanków, z których każde odgrywa raz jedną, raz drugą rolę, jak w życiu. Efektem jest doskonała przeplatanka ludzkich losów. Yasmina Reza dotyka najistotniejszych kwestii naszego życia: miłości, przemijania, śmierci, przyjaźni, wstydu, odwagi, smutku, samotności, szczęścia, rezygnacji. Autorka jest prawdziwą mistrzynią – książka jest zabawna, wzruszająca, głęboka. Yasmina Reza odmalowuje coś w rodzaju balzakowskiej komedii ludzkiej, ukazując w bardzo sugestywny sposób ludzkie słabości, pragnienia, irytujące przywary. Każda z tych historii mogłaby z powodzeniem zostać odegrana na scenie jako błyskotliwy monolog.

2014

  • Catherine Millet, Une enfance de rêve (Dzieciństwo ze snów)

2015

  • Virginie Despentes, Vernon Subutex (Vernon Subutex, wydanie polskie 2016, przekład Jacek Giszczak) – tom 1-3

Najlepsza powieść francuska 2015 roku!
Vernon Subutex zostaje wyrzucony na bruk, z jedną walizką. W poszukiwaniu dachu nad głową błąka się po mieszkaniach bliższych i dalszych znajomych, byłych kochanek i zupełnie przypadkowych osób. Tymczasem zwartość walizki Vernona budzi niepokój kilku wpływowych osób…
Powieść Despentes jest jak lustro odbijające współczesny Paryż i jego mieszkańców: od producentów telewizyjnych, bogatych mieszczan, politycznych i religijnych radykałów po emigrantów, przestępców, narkomanów i byłe gwiazdy porno. Autorka skanuje społeczeństwo balansujące na krawędzi śmierci.
Vernon Subutex to przejmujący dreszczem obraz świata, który stworzyliśmy, w którym żyjemy i który coraz mniej nadaje się do życia.

2018

  • Philippe Lançon, Le lambeau (Strzęp)

 

zBLOGowani.pl
zBLOGowani.pl